محمد حسن خان اعتماد السلطنه
211
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
هجرت افتاد . آقا سيد جعفر دارابى مشهور به كشفى از اجلهء علماء جامعين ما بين علم و ايقان و ذوق و عرفان بود . در فن تفسير نظير نداشت . تحفة الملوك از تصنيفات آن زبدهء ارباب سير و سلوك به طبع رسيده و كرامات بسيار از وى مشهود است . آقا سيد ريحان الله خلف الصدق آقا سيد جعفر كشفى دارابى فقيهى فاضل و متتبعى كامل است . به احاطهء احوال رجال و تراجم علماء فريقين و اتساع دايرهء حديث و تفسير نزير النظير مىباشد . بر موعظهء منبرى نيز تسلطى يافته و به زهد و ورع و تقوى و مواظبت بر تلاوت و مناجات اشتهار دارد . از جناب آقا مرتضى برادرزادهء مشاراليه مسموع افتاد كه مىگفت جد بزرگوارم سيد كشفى را در اواخر امر و خواتم عمر فرزندى نرينه آمد تسميه را على عادته قرآن بگشود . اين كريمه اول مايرى بود كه « روح و ريحان و جنة نعيم » . فرمود نام اين پسر روح الله است به فتح الراء و حقتعالى مرا پسرى ديگر نيز خواهد عطا فرمود نام او ريحان الله است و از پى آن پسر عمر من به سر خواهد رسيد و قضاء را همچنين شد كه استكشاف كرده و خبر داده بود . اينك آقا ريحان الله سلمه الله از چند سال است كه موطن خود بروگرد « 1 » را ترك گفته و به دار الخلافهء طهران اقامت گزيده و اينجا هم مسجد امامت جماعت دارد و هم مجلس افادت و افاضت . ميرزا ابو تراب كاشانى مدرس مدرسهء خاقان مغفور كه در شهر كاشان ساختهاند ، در فنون معقول و رياضيات استاد مسلم بود ، رحمة الله عليه . آقا عبد الله مجتهد كرمانشهانى از اجلهء سلالهء وحيد بهبهانى بوده است ، در سال هزار و دويست و هشتاد و نه هجرى وفات نموده . استاد الاساتيد آقا على زنوزى سلمه الله تعالى خلف مرحمتپناه آقا عبد الله مدرس ، تدريس مدرسهء مرحوم ميرزا محمد خان سپهسالار قاجار واقعه در دار الخلافهء طهران با وى متعلق مىباشد . در معقول و منقول از جملهء فحول معدود است . هم در حكمت متعالى تدريس مىنمايد و هم در كتب فقه استدلالى . و در ميان جميع علماء عصر در قصر قامت و صغر جثهء آن بزرگوار كس ديده نشده است ، چنان كه به علو نظر و رفعت شأنش . صنعت شمسى را خود به رأى العين
--> ( 1 ) - بروجرد .